Uitgeverijen manga tegen piraterij

10 Aug

Japanse uitgeverijen van mangastrips zijn onlangs een antipiraterijcampagne begonnen. Sites met illegale digitale versies zijn nu de pineut.

Rotterdam. De strijd tegen internetpiraterij van muziek en films is vooralsnog niet erg succesvol. De strategie van uitgeverijen van Japanse strips lijkt echter wel voorspoedig te verlopen. Manga-uitgeverijen hebben een belangrijke slag gewonnen in hun pogingen om illegale digitale versies uit te bannen.

Een van de grootste websites die digitaal ingescande en vertaalde versies van manga’s aanbood, houdt er mee op. One Manga, waar duizenden naar het Engels vertaalde Japanse strips zijn te lezen, bezwijkt onder de druk van een antipiraterijcampagne die stripuitgeverijen onlangs zijn begonnen. De site haalt de strips geleidelijk offline en verwacht daar begin deze week mee klaar te zijn.

Miljoenen liefhebbers van de mangastrip kwamen maandelijks op onemanga.com, dat volgens Google bij de duizend best bezochte websites ter wereld hoort. De site staat vol manga’s die door fans zijn ingescand en vertaald, zogeheten scanlations (van het Engelse scan en translation). Scanlations bestaan al sinds de jaren zeventig, toen liefhebbers van de Japanse strips ze vertaalden en per post verstuurden. Buiten Japan waren mangastrips nauwelijks verkrijgbaar, laat staan in het Engels. Vanaf de jaren negentig verschenen de scanlations ook op internet. De amateurvertalers was het vooral te doen om bekendheid voor een serie te genereren, zodat de strip vertaald werd uitgegeven. Wanneer officiële vertalingen van een mangastrip in de VS en Europa verschenen, haalden scanlators de internetversie vaak ook weer uit de lucht.

Maar de afgelopen jaren zijn de scanlation-websites enorm gegroeid. Maandelijks bezoeken miljoenen mensen sites waar manga is te vinden in de meest uitlopende genres.

Manga-uitgeverijen zien de websites inmiddels als reden voor tegenvallende verkopen. In de VS werd in 2007 nog voor 210 miljoen dollar aan manga’s verkocht, vorig jaar nog maar voor 140 miljoen dollar. Sommigen zien juist een positief effect. Richard den Besten, verkoper in stripwinkel Whoops in Utrecht, vertelde onlangs dat klanten die downloaden of online lezen juist meer manga’s kopen. Ze hebben bijvoorbeeld kennis gemaakt met een serie die ze compleet willen hebben, of kopen al gelezen manga’s alsnog wegens verzameldrift.

Wel is het zo dat de grote scanlationsites vol met advertenties staan en soms geld vragen voor lidmaatschap. Volgens Kurt Hassler, uitgever van Yen Press, heeft dat niets meer te maken met het traditionele hobbyisme van de amateurvertalers. „Deze sites functioneren als bedrijven en plaatsen ook scans van manga’s die met een licentie zijn uitgegeven en [door een gelicenseerde uitgeverij] vertaald”, aldus Hassler tegen het vakblad Publishers Weekly.

Daarom besloten Yen Press en 35 andere uitgeverijen, zowel Japanse als Amerikaanse, om gezamenlijk het „ongebreidelde en groeiende probleem” van illegaal ingescande manga’s aan te pakken. Een woordvoerder zei volgens Publishers Weekly dat de uitgeverijen „geen alternatief meer hebben dan het ondernemen van agressieve actie”.

One Manga besloot het risico niet te nemen. Een van de beheerders van de site, ‘Zabi’, laat in een bericht op de site weten dat One Manga heeft besloten om „zich te houden aan de wensen van de uitgeverijen van manga’s”. Onlangs stopte de site MangaFox al met het aanbieden van scanlations. Overigens wordt het voor de uitgeverijen moeilijker om scanlations te bestrijden die via chatkanalen (IRC) worden uitgewisseld.

Tegelijk komen er ook legale alternatieven voor fans. De maandelijkse omnibus Yen Plus met verzamelde mangaverhalen verschijnt voortaan online. De Japanse ontwikkelaar van computergames Square Enix, die ook manga’s uitgeeft, laat weten dat hij komende herfst een digitale mangawinkel opent.

Gepubliceerd op 10 augustus 2010 in nrc.next

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s