In de zomer van 2012 verbleef ik drie maanden in Bolivia en schreef ik voor NRC Handelsbladeen grote reportage over de voorraad lithium die het Zuid-Amerikaanse land heeft. Bolivia droomde ervan om dankzij die grondstof, die gebruikt wordt voor de accu’s van mobiele telefoons en elektrische auto’s, een energiegigant te worden. Deze week – vijf jaar later – komt Reuters met een artikel waaruit blijkt dat nog maar weinig terecht is gekomen van die droom.
Lezers en toekomstige lezers (overtuigd worden? zie de verzamelde recensies op dieselgate.nl), het was weer een bewogen maand met veel ontwikkelingen rond het emissieschandaal. Hieronder enkele van de belangrijkste, en op welke passages in mijn boek Dieselgate deze ontwikkelingen een aanvulling zijn: Doorgaan met lezen “Dieselgate update 3”
I recently met with some students following the Europe in the World programme at the Utrecht School of Journalism. They wanted to know more about the investigation I did into the Dieselgate scandal, so I gave them some tips on how to do investigative journalism. I also prepared a document with some useful websites and how to use them, and there is not really a reason not to share this with the wider world. So if you are covering the EU, or even if you are covering local or national politics in Europe, some of the following websites may be relevant. They may be old news to the regular Brussels gang, but there may be some gems that make your life easier. First two larger sections, about 1) how to file freedom of information requests and 2) how the lifecycle of EU legislation works, followed by some specific websites
Op 18 december 2017 ben ik te gast in De Balie, tijdens een debatavond over Elektrisch Rijden. Als je me een en ander wilt zien en horen vertellen over hoe de autolobby functioneert in de Europese politiek; hoe elektrisch rijden in de EU (al dan niet) wordt gestimuleerd; en als je wilt kunnen beoordelen of mijn boek Dieselgate: Hoe de industrie sjoemelde en Europa faalde interessant genoeg klinkt om aan te schaffen, kom dan langs!
Een verbod op dieselwagens in Brussel is onvermijdelijk, zegt Brusselse minister voor Leefmilieu Céline Fremault in BRUZZ 1592 van 15 november 2017. Maar wat ze er niet bij vertelde, is dat zo’n verbod niet onvermijdelijk had moeten zijn. Het gesjoemel door autofabrikanten met de uitstoot van stikstofoxides, bekend geworden als Dieselgate, kon in Europa gebeuren omdat de autoriteiten niet deden wat ze hadden beloofd.
De artikelen die ik voor EUobserver schrijf, verschijnen normaal gezien alleen online. Drie keer per jaar publiceert het Brusselse nieuwsmedium echter ook een gedrukt tijdschrift en sinds dit jaar voer ik de redactionele coördinatie daarvan uit. Voor de zomer verscheen het Business in Europe magazine van EUobserver, met als thema de deeleconomie. Het is online te lezen en als pdf te downloaden. Afgelopen maand verscheen het jaarlijkse Regions & Cities magazine. Het thema deze keer was de strijd om de twee EU-agentschappen die binnenkort Londen moeten verlaten. Dat was een goede aanleiding om eens te kijken naar het systeem van gedecentraliseerde agentschappen, verspreid over het continent. Dat magazine is hier te lezen.
Het is dit weekend een maand geleden dat mijn boek Dieselgate: Hoe de industrie sjoemelde en Europa faalde verscheen, en bijna twee maanden geleden dat mijn tekst naar de drukker ging. Het boek is gelukkig nog lang niet achterhaald, (vind ik zelf althans!) maar de ontwikkelingen rond het schandaal blijven wel komen. Een kleine greep als aanvulling op het boek:
De Europese Commissie heeft een inval gedaan bij “een autofabrikant in Duitsland”, zo maakte het op vrijdagmiddag in een persbericht bekend (terwijl de meeste journalisten hun aandacht nog hadden op de EU-top van regeringsleiders). BMW maakte dezelfde dag bekend dat het bij hen was. Hieruit blijkt dat de Commissie dus echt werk maakt van het onderzoek naar mogelijke kartelvorming (toevoeging op pagina’s 265-266).
Volkswagen Groep is nog lang niet klaar met het behandelen van de dieselauto’s met sjoemelsoftware. Hoewel met de Europese Commissie was afgesproken dat de reparatie “by autumn 2017” klaar zou zijn, vertelde een VW-woordvoerder mij eerder deze maand dat de teller nu staat op 5,4 miljoen van de 8,5 miljoen auto’s. Sinds de vorige keer dat ik het vroeg vertaalt zich dat naar een tempo van nog geen 200.000 auto’s per maand. Met dit tempo is de klus pas begin 2019 geklaard (toevoeging op pagina’s 224-225).
Komt er een Europees agentschap dat taken van nationale autoriteiten overneemt, of in dat elk geval als extra politieagent optreedt? De verantwoordelijke eurocommissaris, Elzbieta Bienkowska, was aanvankelijk mordicus tegen zo een agentschap, vertelde ze me in september in een interview, verschenen bij EUobserver. Maar omdat de reactie op Dieselgate “teleurstellend” was, begint de Poolse hierover te twijfelen. “Misschien had ik het mis.” (toevoeging op pagina’s 199-206)
Luchtvervuiling blijft enorme schade aanbrengen aan de gezondheid van Europeanen. Het gaat iets beter met de uitstoot van fijnstof: het aantal EU-burgers dat hieraan vroegtijdig overleed ging omlaag van 436.000 in 2013 naar 399.000 in 2014, aldus het Europees Milieuagentschap in de meest recente cijfers, bekendgemaakt halverwege oktober. Het gaat echter de verkeerde kant op met stikstofdioxide (NOx), dat vooral wordt uitgestoten door dieselauto’s. Het aantal vroegtijdige overlijdens steeg juist, van 68.000 naar 75.000 in de EU (toevoeging op pagina’s 219-224).
Nederland moet meer doen om luchtvervuiling tegen te gaan, zo is de uitkomst van een rechtszaak vorige maand. De staat gaat echter in beroep tegen het besluit, dat past in een Europese trend van rechters die namens burgers eisen dat luchtkwaliteit verbetert (toevoeging op pagina 234).
Afgelopen weekend zag ik op een tentoonstelling deze reclame van Volkswagen en Audi, die in het licht van Dieselgate toch een enigszins andere associatie oproept dan destijds waarschijnlijk de bedoeling was. Vooral de onderste slogan is opmerkelijk, wanneer je bedenkt dat volgens de normen van de EU miljoenen dieselauto’s helemaal niet milieuvriendelijk bleken te zijn.