Censuur en controle, Interview, nrc.next, WikiLeaks

Interview John Perry Barlow

In Nederland zijn twee mannen aangehouden wegens digitale aanvallen op websites. Begrijpelijk, zegt John Perry Barlow. Belangrijker is dat WikiLeaks blijft functioneren.

Minder dan 140 tekens had John Perry Barlow nodig om een groep online activisten te inspireren om cyberaanvallen te plegen die de websites van onder meer MasterCard, Visa en Paypal urenlang onbereikbaar maakten. „De eerste serieuze informatieoorlog is begonnen. Het slagveld is WikiLeaks. Jullie zijn de troepen.” Zijn bericht op Twitter is sinds hij dat begin december verstuurde, talloze keren herhaald.

Doorgaan met lezen “Interview John Perry Barlow”

Internet & dagelijks leven, Interview, NRC Handelsblad

Interview met Google-criticus Siva Vaidhyanathan

‘We zijn niet allemaal exhibitionisten’

Amerikaanse Google-criticus Siva Vaidhyanathan hekelt privacyregels van internetdiensten

Google en Facebook moeten hun privacybeleid snel verbeteren, vindt mediaprofessor Siva Vaidhyanathan. De regels zijn nog ondoorzichtig.

Amsterdam, 30 okt. Siva Vaidhyanathan heeft zich nooit aangemeld voor Farmville, de populaire virtuele boerderij van sociaal netwerk Facebook. Toch kent Farmville Vaidhyanathan. „Dat spelletje weet van alles van me, alleen omdat mijn zus het speelt..”

Drie van de tien populairste Facebook-apps spelen ongevraagd gegevens door, werd onlangs bekend. Dat illustreert volgens de Amerikaanse cultuurhistoricus Vaidhyanathan dat Facebook het begrip privacy niet begrijpt. Net als meer internetbedrijven, vertelt Vaidhyanathan. Hij was deze maand in Nederland om een lezing te geven over privacy en zijn nog te publiceren boek, The Googlization of Everything.

Doorgaan met lezen “Interview met Google-criticus Siva Vaidhyanathan”

Interview, Netneutraliteit, NRC Handelsblad

Interview met Tim Wu over netneutraliteit


Auteursrecht specialist Tim Wu is beroemd als co-auteur van Who Controls the internet. Illusions of a borderless world (2006) In 2007 stond Wu op de lijst van honderd invloedrijkste afgestudeerden van Harvard.

Internet is allang niet meer vrij en grenzeloos. Toch hoopt web-denker Tim Wu dat gebruikers bij internetbedrijven blijven opkomen voor hun rechten.

Rotterdam, 23 aug. Tim Wu beseft dat het een cliché is. Maar om ervoor te zorgen dat het internet open en vrij blijft, moeten burgers zelf hun stem laten horen. Wu is een van de bekendste voorstanders van ‘netneutraliteit’, het principe dat een internetaanbieder alle datapakketjes die hij verstuurt gelijk behandelt. Vorige maand verhief Chili als eerste land ter wereld netneutraliteit tot wet. Zo wordt daar voorkomen dat een internetprovider een voorkeursbehandeling geeft aan bepaalde websites (bijvoorbeeld bedrijven die daar voor betalen, of dochterbedrijven van de provider).

Doorgaan met lezen “Interview met Tim Wu over netneutraliteit”

Interview, NRC Handelsblad, nrc.next, Superhelden

Interview met striptekenaar Mike Mignola over zijn creatie ‘Hellboy’

‘Elke dag tekenen is een genot’

Hellboy, de creatie van striptekenaar Mike Mignola, is een van de origineelste striphelden van het moment. „Ik heb een grote collectie folklore bijeengesprokkeld.”

Breda, 12 maart. Al ruim zestien jaar vecht Mike Mignola’s creatie Hellboy in zijn strips tegen monsters en nazi’s. De avonturen van de roodhuidige demon met stenen rechterhand zijn verfilmd, tot een computergame verwerkt en sinds kort ook op de iPhone te lezen. Deze maand zijn de eerste twee bundels, Kiem van het kwaad en De duivel ontwaakt, in het Nederlands verschenen. Ter gelegenheid daarvan was de Amerikaan Mignola afgelopen weekeinde te gast bij een stripbeurs in Breda.

Hellboy is geen standaard superheld als Superman of Spider-Man, maar een monster uit de hel die tegen andere griezels vecht. De verhalen verraden een voorliefde voor volkslegenden en mythes.

Doorgaan met lezen “Interview met striptekenaar Mike Mignola over zijn creatie ‘Hellboy’”

Internet & dagelijks leven, Internet & politiek, Interview, NRC Handelsblad, nrc.next

Interview met mediatheoreticus Geert Lovink over Google

Pas op voor mega-bedrijf Google, dat lijdt aan data-obesitas, zegt mediatheoreticus Lovink

Door Peter Teffer

Amsterdam. De ‘buzz’ rond Google Buzz is alweer voorbij. Een grafiek op Google News – een van de vele andere diensten van het Amerikaanse internetbedrijf – die het aantal dagelijkse nieuwsartikelen bijhoudt, toont dat de piek van aandacht voor Google’s sociale-netwerkdienst rond 18 februari ligt. Die dag verschenen ongeveer honderd artikelen over de kritiek die Google kreeg nadat Gmail-contacten van Buzz-gebruikers openbaar bleken te zijn.

Juist daar ligt volgens mediatheoreticus en activist Geert Lovink het probleem. Er is even gedoe, media springen op het onderwerp en vervolgens ebt de aandacht weer weg. Structureel onderzoek naar wat Google doet en naar wat Google met ons doet, vindt nauwelijks plaats. „Elke keer als er een incident is, zoals nu weer met Google Buzz, moeten we weer van voor af aan reconstrueren waar het mis is gegaan. Nu concentreert de aandacht zich even op privacy, maar dat is maar een van de aspecten. Google is nu zo groot, dat het voor een individu onmogelijk is om de strategieën van dit bedrijf volledig te begrijpen.”

Lovink doet zijn best, met het lectoraat Instituut voor Netwerkcultuur, dat hij in 2004 heeft opgericht aan de Hogeschool van Amsterdam. „Maar het is voor individuen niet bij te houden. Dat zouden we eerst moeten erkennen.”

Google is overal. In zijn essay The society of the query and the Googlization of our lives (tiende zoekresultaat als je googlet naar ‘googlization’) uit 2008 waarschuwt Lovink de internetters voor een al te naïef geloof in Google, een bedrijf dat lijdt aan „data-obesitas”. Hij schrijft: „Het voornaamste doel van deze cynische onderneming is om gedrag van gebruikers in de gaten te houden om verkeersdata en profielen te verkopen aan geïnteresseerde derden.” Gebruikers van Google realiseren zich niet dat de gratis diensten die ze gebruiken worden ‘betaald’ met informatie over hun surfgedrag.

Twee jaar later „dendert de lawine van applicaties” die Google ontwerpt nog steeds door, maar zijn er wel meer mensen gekomen die vraagtekens bij het bedrijf zetten, vertelt Lovink in zijn werkkamer op de Hogeschool van Amsterdam. „Op sommige punten is meer besef gekomen over de groeiende macht van dit bedrijf.” Vooral de projecten Google Book Search en Google Street View zijn enigszins omstreden.

Lovink (zijn boek Dark Fiber uit 2003 is een van zijn publicaties die grotendeels zijn te lezen op books.google.com, zonder zijn toestemming) maakt zich vooral druk over Google Book Search, wat de grootste digitale bibliotheek ter wereld moet worden.

Dat alle werken van cultureel en publiek belang gedigitaliseerd worden, daar is boekenliefhebber Lovink een groot voorstander van. „Maar dat één bedrijf al ons nationaal erfgoed gaat beheren en daar geld aan gaat verdienen, dat kunnen we niet toestaan. Ons cultureel erfgoed is niet van Google. Dat is van ons allemaal.” De uitvoering en het onderhoud kan volgens Lovink prima worden uitbesteed aan bedrijven, mits de verantwoordelijkheid maar ligt bij overheidsinstellingen als het Nationaal Archief of de Nederlandse bibliotheken.

Het boekenproject is nog maar één onderdeel van wat Google doet. Google is inmiddels „velen”. In Australië bekritiseert Google het regeringsplan voor een internetfilter, in China blijft het de komende jaren meewerken aan het censureren van zoekresultaten.

Hypocriet? „Nee, dat is niet het juiste woord. En we moeten Google niet iets verwijten, maar onszelf. In ons hoofd klopt het niet, omdat we denken dat deze twee strategieën [kritiek op Australië, medewerking in China – red.] niet naast elkaar kunnen bestaan. Wij zijn niet in staat om de vele strategiën van dit bedrijf te begrijpen, laat staan dat we erop kunnen anticiperen.”

Het onderzoek dat op universiteiten wordt gedaan, loopt volgens Lovink ongeveer tien jaar achter. „De focus is nu heel erg gericht op het ontwikkelen van alternatieve zoekmachines voor de ouderwetse pc-browser, terwijl de wereld van de mobiele telefonie al twee keer zo groot is als het internet. We missen the bigger picture.”

De lector ziet onder meer een rol voor de Nederlandse Eurocommissaris Neelie Kroes, die sinds vorige maand de portefeuille Digitale Agenda beheert. „Kroes moet al haar expertise en de kennis die ze heeft opgedaan bij Mededinging in het dossier-Microsoft nu aanwenden tot Google”, zegt Lovink. „Wat ik de EU verwijt is dat ze het geld dat ze besteden aan ICT-onderzoek – miljarden euro’s, meer dan in Amerika – niet strategisch inzetten op het gebied van marktregulatie. Dit zijn compleet gescheiden werelden. Na Google komt vast wel weer een volgende moloch en we moeten eindelijk eens een patroon ontdekken in hoe dergelijke bedrijven werken.”

Als Lovink met Nederlandse collega’s over dit onderwerp praat, krijgt hij maar weinigen van hen enthousiast. „In Nederland is het serieus een non-thema.” Volgens Lovink speelt de Nederlandse handelsmentaliteit daarin een belangrijke rol. „Ik heb het idee dat men denkt: als je nou maar doet wat de Amerikanen doen, dan kun je er geld mee verdienen. We zijn echt een van de meest trouwe Google-slaven”, aldus Lovink.

Zelf e-mailt hij met een adres van de Nederlandse provider XS4ALL. „Ik zal zeker nooit inloggen bij Google.”

Gepubliceerd op 1 maart 2010 in nrc.next en op 9 maart 2010 in NRC Handelsblad.

Interview, NRC Handelsblad, nrc.next, Overige

Interview met econoom Richard Rahn over het einde van contant geld

Mobieltje als portemonnee

De Amerikaanse econoom Richard Rahn voorspelde tien jaar geleden in zijn boek The End of Money and the Struggle for Financial Privacy dat binnen twee decennia papier- en muntgeld vrijwel geheel zou verdwijnen.

We zijn halverwege. Voltrekken de ontwikkelingen zich zoals verwacht?

„Ik gaf in het boek veel aandacht aan smart cards [oplaadbare kaarten met een microchip, bijvoorbeeld Chipknip, red.]. Ik dacht dat deze een groot succes zouden worden, omdat de gebruiker daarmee meer financiële privacy heeft dan met creditcards. Als ik het boek nu zou herschrijven, zou ik veel meer nadruk leggen op mobiele telefoons. Het is duidelijk dat de portemonnee van de toekomst waarschijnlijk een telefoon of Blackberry zal zijn.”

Doorgaan met lezen “Interview met econoom Richard Rahn over het einde van contant geld”

Interview, nrc.next

Scrabbelen met de fans, chatten met de dj

De Duitse electrogroep ‘Kraftwerk’ levert ‘Joost’ 15 punten op, maar het onbekendere ‘Future Tiny Wave’ van inzender ‘Sjoerd’ is 24 punten waard. Joost en Sjoerd doen op Eclectro.nl mee met Electro Shuffle, een variant op het aloude Scrabble. Het enige verschil is dat de woorden dance- of electro-artiesten moeten zijn. Degene met de meeste punten wint een virtuele tegoedbon om dance-mp3’s mee te downloaden.

Naast het woordspel bevat de website nieuws, videoclips, een uitgaans-agenda en sinds begin deze maand een online radiozender. Eclectro is genomineerd voor een van de Dutch Bloggies, de weblogprijzen die vanavond worden uitgereikt.

Eclectro wordt van bijdragen voorzien door tien tot vijftien mensen „met een passie voor dancemuziek”, aldus oprichter Inge Janse via de telefoon. „Eclectro heeft een bakenfunctie: we helpen mensen met het ontdekken van nieuwe toffe muziek.”

De website maakt daarbij intensief gebruik van de verschillende gratis diensten die op internet beschikbaar zijn. De uitgaansagenda is ontworpen met Google Calendar; video’s worden gemakkelijk in een artikel geplaatst met de embed-functie van YouTube; Eclectro is vertegenwoordigd op netwerksites Hyves, MySpace, Flickr en Twitter en sinds enkele weken heeft de website een online radiozender van muzieknetwerksite Last.fm.

„Een algemene site als Hyves heeft amper waarde voor ons, maar de specifieke muzieknetwerken als Last.fm en MySpace zijn erg belangrijk voor ons”, vertelt Janse. Via dergelijke netwerken ontdekken medewerkers nieuwe artiesten, die ze vervolgens met hun publiek delen. „Onbekende dingen populariseren, dat vind ik het leukst aan Eclectro. Lezers komen in aanraking met toffe artiesten die ze anders niet hadden gekend.”

De site heeft tussen de 500 en 800 bezoekers per dag en rond de 10.000 bezoekers per maand. „We hebben nu het bereik waarbij het nuttig is om live dj-sets uit te zenden via een webcam. Kijkers kunnen dan chatten met elkaar en met de dj”, aldus Janse.

Janse is oprichter van het weblog maar probeert zo min mogelijk sturing te geven. „Door mensen vrij te laten, krijg je het beste resultaat.” Ook reacties van lezers worden direct geplaatst, zonder controle vooraf. Janse gelooft sterk in het zelfreinigend vermogen van het internet. „Er zijn wel eens discussies over genres, of iets nu electro of electroclash is. Dan denk ik, ach… Als dingen tof zijn, dan zijn ze tof.”

De medewerkers zitten volgens Janse in een luxe positie omdat ze met de site geen geld willen verdienen. „Rijk worden? Nee joh, ben je gek.” Wel hoopt Janse vanavond de prijs voor beste muziekblog te winnen. „We zijn de enige dancesite die op deze manier gebruik maakt van nieuwe media, waar medewerkers de ruimte hebben om zich te ontplooien. Diplomatiek gezegd, ik zou het te rechtvaardigen vinden als wij die prijs krijgen.”

Peter Teffer

Gepubliceerd op 19 maart 2008 in nrc.next.

Internet & dagelijks leven, Interview, nrc.next

Verjaardagsfeestje met heel gezellige mensen

‘Ik heb me wel eens afgevraagd in hoeverre mijn werk als illustrator ‘zinvol’ is. Terwijl anderen levens redden of mensen van hun steenpuist afhelpen zit ik hilarische poppetjes te tekenen. Op een gegeven moment kreeg ik steeds vaker het compliment: ‘Ik word zo blij van jouw werk’. Fijn om te horen natuurlijk en ik maak me sindsdien niet meer druk over mijn bijdrage aan de maatschappij’, aldus een bijdrage op Moois Magazine, een weblog over de schoonheid van alledaagse dingen.

Over een goed boek, een marsepeinen poppetje, stiekem sinaasappels plukken in Portugal, of een elastiekje op straat in de vorm van een hartje. „Elke bijdrage is een klein cadeautje”, zegt ontwerper Rutger Middendorp via de telefoon. Hij is het weblog in oktober vorig jaar begonnen. „Ik wilde zonder restricties van een klant een tijdschrift maken over hoe leuk alledaagse dingen kunnen zijn”, aldus Middendorp.

Doorgaan met lezen “Verjaardagsfeestje met heel gezellige mensen”

Interview, nrc.next

Haagse politicus met gevoel voor humor

‘De laatste jaren is GroenLinks kennelijk zo gewend geraakt aan verliezen dat het allemaal niets meer uitmaakt. In 2002 van 11 naar 10. Verklaring toen was de moord op Fortuyn, die aan GroenLinks werd ‘toegerekend’. (…) Laten we het maar geloven, maar de zelfevaluatie van GroenLinks was weinig kritisch te nemen. Het lag toch vooral aan de anderen.’

Deze bijdrage op internet is niet geschreven op een rechts blog, maar op het weblog van een GroenLinkser. De kritische zelfevaluatie is in ieder geval aanwezig bij David Rietveld, gemeenteraadslid in Den Haag.

Doorgaan met lezen “Haagse politicus met gevoel voor humor”

Interview, nrc.next

Amsterdammers die zich met de stad bezighouden

Amsterdam. Vorig jaar hield de Amsterdamse politie fouilleeracties op verschillende metrostations in de hoofdstad. Marco Arbouw liep drie keer langs, maar werd niet aangehouden. „Terwijl mijn allochtone medereizigers links en rechts worden beklopt, word ik opnieuw vriendelijk doorgewuifd”, schrijft hij op het weblog Amsterdam Centraal. Het is aanleiding voor GroenLinks-raadslid Judith Sargentini om vragen te stellen aan het college van B en W. Die stelt dat er niet selectief wordt gefouilleerd. Wel wordt het onderwerp binnenkort in een van de commissies van de gemeenteraad besproken.

Het weblog Amsterdam Centraal is vijf jaar geleden begonnen, op initatief van toenmalig PvdA-raadslid Lodewijk Asscher. „Het doel was om meer aansluiting te creëren tussen politiek en burger”, vertelt blogger Arnoud de Jong in een Amsterdamse café. De Jong is al bijna vanaf het begin bij de site betrokken.

Doorgaan met lezen “Amsterdammers die zich met de stad bezighouden”