In de derde aflevering van de China-documentaires van Tegenlicht (gisteravond uitgezonden, hier bekijken), interessante perspectieven van onder andere Jonathan Zittrain (auteur van The Future of the Internet) en Ken Auletta (auteur van Googled), maar ook ruim aandacht voor de Chinese kant van het verhaal. Verrassend open is een vertegenwoordiger van de Chinese zoekmachine Baidu over het moeten censureren.
Categorie: Internet & politiek
Verslag debat over Twitter, politiek en journalistiek
Politici twitteren graag, maar strategisch gebruik heeft beperkingen. Een kleine groep actieve twitteraars jut elkaar op. „Je moet niet voor alles wat je op Twitter leest een spoeddebat aanvragen.”
Amsterdam, 13 april. Direct aan het begin van een debat over Twitter en politiek wordt het belang ervan gerelativeerd. Slechts 3 procent van de Nederlanders las tijdens de verkiezingscampagne van 2010 Twitterberichten van politici en 2 procent twitterde zelf over politiek, volgens onderzoek van het Centrum voor Politiek en Communicatie (CPC).
Doorgaan met lezen “Verslag debat over Twitter, politiek en journalistiek”
Blokkeren internet geeft Arabische regimes ook economische schade
Internet kan ook uit, toonden de Egyptische autoriteiten voor de val van Mubarak. Meer regimes leggen internetters beperkingen op, maar dat geeft ook een hoop economische schade.
Rotterdam, 18 febr. „Kan iemand dit lezen?” De Bahreinse journalist Amira Al Hussaini twitterde gisteren intensief over de protesten in haar land, maar plots viel haar internet weg. Kort daarna kwam @JustAmira weer online. Vals alarm.
Censuur, dat zijn internetters in Arabische landen wel gewend. De filters die overheden gebruiken om onwelgevallige informatie te blokkeren, zijn met wat technische trucs wel te omzeilen. Maar het volledig afsluiten van het internet, zoals het Egyptische regime deed twee weken voor de val van Mubarak, hielden weinigen voor mogelijk. Sociale media blijven een belangrijke rol spelen in het organiseren en informeren van betogers in de Arabische wereld. Een blackout in landen als Bahrein, Algerije en Libië wordt niet uitgesloten.
Doorgaan met lezen “Blokkeren internet geeft Arabische regimes ook economische schade”
Recensie vijf WikiLeaks-boeken
Lek, lekker, lekst
Als er in drie weken vijf boeken verschijnen over hetzelfde onderwerp, dan moet er iets aan de hand zijn. Uitgevers schatten blijkbaar in dat zelfs de schare WikiLeaks-fans nog steeds behoefte heeft aan het oude medium boek. Vier boeken beloven nóg meer inside story dan nu al online te vinden is. Voor wie meer analytisch inzicht wil is er een verzameling essays getiteld WikiLeaks und die Folgen. Echte onthullingen staan eigenlijk alleen in het boek van dissident Daniel Domscheit-Berg en zijn ghostwriter Tina Klopp, Inside WikiLeaks. Domscheit-Berg was onder de naam Daniel Schmitt ruim 2,5 jaar een belangrijke woordvoerder van WikiLeaks. Zijn belangrijkste bekentenis is dat hij en WikiLeaks-voorman Assange de veiligheid van de website en de grootte van de organisatie in de eerste jaren van de site expres hebben overdreven. Lange tijd bestond WikiLeaks slechts uit ‘een stel jongens […] met een extreem grote bek en een antieke server’. De technische infrastructuur van de site was ‘een lachertje’, aldus Domscheit-Berg.
Literair is Inside WikiLeaks helaas geen hoogstandje; Klopp had Domscheit-Berg hier en daar tegen zichzelf in bescherming moeten nemen. Het verslag staat vol overbodige details die je alleen zou verwachten op een persoonlijk weblog of Facebookpagina. Waarom Domscheit-Berg het relevant acht dat hij ‘bij de biologische supermarkt op de hoek vlees, aardappelen en bloemkool’ kocht, ontgaat me.
Interview met Daniel Domscheit Berg (ex-WikiLeaks)
Berlijn, 10 febr. Boos is hij niet meer. In zijn boek Inside WikiLeaks schrijft Daniel Domscheit-Berg, oud-woordvoerder van de klokkenluiderswebsite, dat hij voorman Julian Assange wel wat kon aandoen. Maar het schrijven lijkt de zachtmoedige Duitser te hebben geholpen zijn turbulente vertrek bij WikiLeaks te verwerken. En hij is vol vertrouwen over zijn nieuwe project: OpenLeaks. Die nieuwe site, zegt hij, zal de anonimiteit van bronnen wèl garanderen. WikiLeaks deed dat de eerste jaren van zijn bestaan niet goed genoeg, zo blijkt uit zijn boek.
Doorgaan met lezen “Interview met Daniel Domscheit Berg (ex-WikiLeaks)”
Twitterrevolutie in de Arabische wereld?
Voorhoede van twitteraars rap geblokkeerd
De ‘Twitterrevolutie’ wordt sinds 2009 met regelmaat uitgeroepen. Maar nog geen machthebber is door twitterrevolutionairen alleen verdreven.
Rotterdam, 31 jan. Internet werkt weer in Egypte, een beetje. Via een moderne versie van de luchtbrug: via een kleine Franse internetprovider kunnen Egyptenaren met een ouderwetse modem naar een Frans telefoonnummer inbellen. Een verbinding die vele malen trager (en duurder) is dan wat de 21e-eeuwse internetter gewend is, maar het werkt.
De Egyptische autoriteiten vrezen sociale media, dat is volgens Twitteraars nu wel bewezen. Waarom anders nam Egypte de haast ongekende stap het internet vrijwel ‘uit’ te zetten? Voor zover bekend daalde nooit eerder het aantal internetverbindingen vanuit een land naar de rest van de wereld zo snel als donderdagavond.
Doorgaan met lezen “Twitterrevolutie in de Arabische wereld?”
Tegenlicht-documentaire WikiLeaks (2)
Tegenlicht: De wereld na WikiLeaks
De mensen achter klokkenluiderssite WikiLeaks zeggen dat ze voor totale transparantie zijn. Hoe verandert onze samenleving als dat doel wordt bereikt? In het slot van een tweeluik over klokkenluiderssite WikiLeaks gaat filosoof Rob Wijnberg op bezoek bij drie denkers. De Tegenlicht-documentaire De wereld na WikiLeaks is gelukkig breder dan alleen WikiLeaks en beschrijft het internet als cultureel fenomeen.
De Amerikaan Kevin Kelly, oprichter van het technologieblad Wired en auteur van What Technology Wants (2010), legt uit waarom hij de uitvinding van het internet net zo belangrijk vindt als het beheersen van vuur, en zelfs belangrijker dan het bedenken van het alfabet. Iedereen is met iedereen verbonden en zo verschuift volgens Kelly onze identiteit van een individueel niveau „naar een soort superorganisme”.
In Barcelona vertelt de Canadese mediafilosoof Derrick de Kerckhove dat er een verschuiving plaatsheeft „van een privacycultuur naar een non-privacycultuur”. Moeten we ons daar zorgen over maken? „Ja, natuurlijk!” Maar wie het belangrijker vindt om veel Facebook-vrienden te hebben, heeft daar lak aan.
De Britse schrijver Theodore Dalrymple is het meest negatief over WikiLeaks. Hij wijst op het gevaar van totale openheid. „Mensen zullen huiverig zijn om op te schrijven wat ze echt vinden, maar alleen nog opschrijven wat de autoriteit – in dit geval WikiLeaks – mag weten. Daarmee veroorzaakt WikiLeaks hetzelfde effect als totalitaire regimes.”
En wie geeft WikiLeaks de autoriteit om te besluiten over wat het openbaart? Daar is volgens Kelly geen antwoord op. Want zelfs als je een systeem ontwerpt waarin is bepaald wie beslissingen neemt over wie dat besluit: wie besluit dat dan weer?
Peter Teffer
Gepubliceerd op 24 januari 2011 in NRC Handelsblad
Tunesië houdt opties om web te controleren
Het internetfilter in Tunesië is opgeheven. Het regime heeft echter nog andere middelen om de vrijheid te beknotten.
Rotterdam, 18 jan. Videosite YouTube, de e-maildienst van Google, fotosite Flickr, de Tunesische nieuwssite Nawaat – alles doet het weer in Tunesië. „Volgens de laatste berichten is de internetcensuur opgeheven. Het lijkt dat alle sites op internet weer zijn toegestaan, behalve pornografische beelden”, zegt Sami Ben Gharbia.
De Tunesische blogger Ben Gharbia onderhoudt vanuit Berlijn veel contact met zijn vaderland. Hij is medeoprichter van het Tunesische bloggerscollectief Nawaat.org en medewerker van de pro-internetvrijheid stichting Global Voices. Ben Gharbia is „voorzichtig positief”, meldt hij telefonisch. „Tot nu toe gaat het de goede kant op. Maar we blijven voorzichtig.”
Doorgaan met lezen “Tunesië houdt opties om web te controleren”
Tegenlicht-documentaire WikiLeaks (1)
Het is maar een klein huisje in IJsland, waar medewerkers van WikiLeaks in het voorjaar van 2010 werkten aan de productie van de video Collateral Murder, over een Amerikaanse helikopteraanval waarbij burgers werden gedood. Een rood puntdak, een porseleinen kat voor het raam, nog wat kerstverlichting. Verder is er niet zo veel te zien.
Het was hier waar de basis werd gelegd voor een reeks roemruchte onthullingen van de klokkenluiderssite. Maar het was ook hier waar de spanningen ontstonden die ertoe leidden dat een aantal belangrijke medewerkers vertrok.
De IJslandse parlementariër Birgitta Jónsdóttir vertelt in de Tegenlicht-documentaire De WikiLeaks code dat zij zich in deze ‘bunker’ realiseerde dat WikiLeaks steeds meer een eenmansoperatie van de Australiër Julian Assange aan het worden was. Volgens Jónsdóttir was Assange soms uren afgeleid door de journalist van The New Yorker die een profiel van hem schreef. Door alle media-aandacht is Assange volgens haar een ander mens geworden. Ze vergelijkt hem met de mythische Icarus: „De media zijn de wind onder zijn vleugels.”
De documentaire reconstrueert de IJslandse link met WikiLeaks, de totstandkoming van een klokkenluiderswet daar en hoe de video Collateral Murder werd geproduceerd. De belangrijkste figuren komen aan het woord: Assange, zijn voormalig plaatsvervanger Daniel Schmitt en de Nederlander Rop Gonggrijp.
Jammer genoeg gaat de documentaire niet over de drie jaar dat WikiLeaks daarvoor al actief was. Zoals een van de betrokkenen zegt: „De focus op Assange is overdreven. WikiLeaks is gebaseerd op zijn ideeën, maar anderen, onbekenden, hebben een enorme impact gehad. Julian had het niet alleen kunnen doen.”
Peter Teffer
Gepubliceerd op 17 januari 2011 in NRC Handelsblad
VS jagen via Twitter op WikiLeaks
Justitie in de VS aast op persoonsgegevens van WikiLeaks-medewerkers. De webdienst Twitter werkt daar niet zomaar aan mee.
Rotterdam, 10 dec. Het is voor Amerikanen geen gemakkelijke naam. Toch is het onzorgvuldig van het Amerikaanse ministerie van Justitie dat het Rop Gonggrijp in een gerechtelijk bevel verkeerd heeft gespeld. „In een geval als dit zou je verwachten dat ze de spelling van mijn achternaam controleren”, schrijft de Nederlandse hacker op zijn weblog.
Peter Teffer 