Wie internet aan banden wil leggen, moet internet vrezen. Sites zijn makkelijk plat te leggen. „Acties moeten kort en krachtig zijn”, weet de 16-jarige B.
Dit artikel als pdf downloaden
Rotterdam, 15 dec. Een van de Nederlanders die hebben meegedaan aan de cyberaanvallen namens Anonymous „kreeg het wel even benauwd” toen hij hoorde dat twee jongens waren opgepakt voor het tijdelijk platleggen van websites. Toch ziet de 16-jarige scholier uit Rotterdam, die alleen met zijn voorletter B in de krant wil, geen reden waarom juist hij zou moeten vrezen voor arrestatie.
Het is ook moeilijk voor te stellen dat een aantal klikken op de computer kan leiden tot een tijd in een cel zitten. Het platleggen van een site voelt „onwerkelijk”. En „het geeft een gevoel van macht”.
In Nederland zijn twee mannen aangehouden wegens digitale aanvallen op websites. Begrijpelijk, zegt John Perry Barlow. Belangrijker is dat WikiLeaks blijft functioneren.
Minder dan 140 tekens had John Perry Barlow nodig om een groep online activisten te inspireren om cyberaanvallen te plegen die de websites van onder meer MasterCard, Visa en Paypal urenlang onbereikbaar maakten. „De eerste serieuze informatieoorlog is begonnen. Het slagveld is WikiLeaks. Jullie zijn de troepen.” Zijn bericht op Twitter is sinds hij dat begin december verstuurde, talloze keren herhaald.
Rotterdam, 10 dec. Julian Assange kondigde het in april dit jaar al aan. De oprichter van website WikiLeaks vertelde in een telefoongesprek met deze krant dat belangrijke geheime documenten die op de site werden geplaatst, vaak niet door de mainstream media worden opgepikt. Natuurlijk, The New York Times, The Christian Science Monitor en The Guardian hadden allemaal wel eens verwezen naar documenten die op WikiLeaks waren gezet. Maar over het algemeen viel de media-aandacht tegen. Dat moest anders.
Acht maanden later kent iedereen de site. Hoe is de mediastrategie van WikiLeaks in de afgelopen jaren veranderd?
Digitale activisten leggen de websites van Visa en MasterCard plat, uit wraak voor het beëindigen van samenwerking met WikiLeaks.
„CURRENT TARGET: WWW.VISA.COM :: WEAPONS (…) FIRE FIRE FIRE!!!”
Oorlogszuchtige taal was er vannacht te lezen op microblogsite Twitter, met vervelende gevolgen voor de sites van creditcardmaatschappijen MasterCard en Visa. De sites waren gisteren uren uit de lucht, nadat cyberactivisten met virtuele wapens de aanval hadden geopend op de „vijanden” van klokkenluiderswebsite WikiLeaks. MasterCard en Visa besloten eerder deze week geen betalingen meer te verwerken die bestemd waren voor WikiLeaks, dat sinds enkele weken geheime Amerikaanse diplomatieke post publiceert. De sites mastercard.com en visa.com waren vanmiddag opnieuw onbereikbaar.
WikiLeaks wordt financieel in het nauw gedreven. Sympathisanten vechten terug. Met aanvallen op sites van banken en instituties. Of met een kopie van de site online.
Rotterdam, 8 dec. ‘Help WikiLeaks om regeringen open te houden.’ De oproep staat prominent op de klokkenluiderswebsite, maar de mogelijkheden voor potentiële donateurs worden steeds beperkter. Sinds gisteren staan creditcardmaatschappijen MasterCard en Visa betalingen aan WikiLeaks niet meer toe. Eerder sloten PayPal en Swiss PostFinance WikiLeaks-rekeningen. Het is niet bekend over hoeveel fondsen de website nog kan beschikken. Volgens advocaten van Assange staan er tienduizenden euro’s op zijn bevroren Zwitserse rekening. Enkele maanden geleden zei Assange volgens The Wall Street Journal dat in totaal een miljoen dollar (750.000 euro) was opgehaald.
WikiLeaks-sympathisanten zijn afgelopen dagen ook begonnen met cyberaanvallen tegen websites van „vijanden” van WikiLeaks. Activisten van de informele internetgroep Anonymous legden de sites tijdelijk plat van Mastercard, PayPal, PostFinance. Ook de website van de Zweedse openbaar aanklager werd getroffen door massaal bezoek. Het is de vraag of deze steun WikiLeaks ook helpt: cyberaanvallen zijn bijvoorbeeld in het Verenigd Koninkrijk verboden.
Minder omstreden is de door WikiLeaks georganiseerde actie om massaal de inhoud van de site te kopiëren. Als de hoofdsite wikileaks.ch uitvalt, kunnen mensen die de gelekte documenten willen lezen nog terecht op ruim duizend andere sites, zogeheten mirrors.
Een van de beheerders van zo’n mirror is Yoerin Stornebrink (27) uit Bergen op Zoom. „Ik zocht naar een manier om ze te steunen. Geld geven is ook weer zo makkelijk, ik wilde echt iets doen.” Voor Stornebrink, die werkt in de IT-sector, was het opzetten van de mirrorsite vrij simpel. „WikiLeaks zorgt er zelf voor dat de mirror wordt ververst. Je geeft je wel volledig aan hen over. Maar ik heb groot vertrouwen dat ze niet te ver gaan”, aldus Stornebrink.
Ook programmeur Jeroen Nijhof uit Baarn geeft WikiLeaks het voordeel van de twijfel. „Ik sta achter hun doel: openheid en transparantie”, aldus Nijhof (30). „Ik kan niet alles doornemen, maar vertrouw op WikiLeaks. Het zijn geen domme jongens.”
WikiLeaks is de afgelopen tijd overigens zelf ook het slachtoffer geweest van cyberaanvallen. Dat zou ook bij een mirrorsite kunnen gebeuren. Provider EveryDNS beheert WikiLeaks niet langer, omdat de aanvallen op de site ook de bereikbaarheid van andere klanten aantastte. „Maar voor elke mirror die je plat krijgt, komen er tien bij”, aldus Diederik, die niet met zijn achternaam in de krant wil.
Via e-mail laat mirrorhouder Laurens de Koning (29) weten: „In feite is dit het begin van een ‘digitale informatieoorlog’ waarin de grootste groep aan het langste eind trekt. In dit geval zijn dat de voorstanders van WikiLeaks.”
Stornebrink: „Dit is een mooie kans om te laten zien wat de internetgemeenschap kan doen. Het internet is niet te onderdrukken.”
De mirrors bevatten alleen de documenten die door WikiLeaks zijn geopenbaard, tot vanochtend 1.060 stuks. Maar er zwerft op het net ook het bestand ‘insurance.aes256’ rond, met alle 250.000 ongeredigeerde diplomatieke berichten. De sleutel daarvan wordt verstuurd als Assange iets zou overkomen.
Gepubliceerd op 8 december 2010 in NRC Handelsblad
Scholieren zijn gewend om voor de computer te leven en vier dingen tegelijk te doen. Vrienden maken doen ze makkelijker via chat-diensten omdat ze daarop minder verlegen zijn dan op het schoolplein.
Dit artikel als pdf downloaden
Zwolle, 7 dec. In de studieruimte van de Zwolse middelbare school Greijdanus zit vwo-leerling Ruben aan tafel te kletsen met leeftijdgenoten. Voor het boek in zijn handen heeft hij even geen aandacht. Maar thuis is Ruben (16) een multi-tasker: op een groot beeldscherm kijkt hij gedownloade films terwijl hij met vrienden chat via het programma Messenger van MSN. Daarnaast houdt hij contact via website Hyves en praat hij met een headset via Skype met vrienden terwijl ze samen de game Call of Duty spelen.
Toen Ruben werd geboren, bestond het wereldwijde web al. De ‘voor-internetse’ situatie waarin mensen niet gemakkelijk en continu met elkaar verbonden waren, kent hij niet. Wat betekent dat voor de manier waarop hij en zijn generatiegenoten zich gedragen en tegen communicatie aankijken?
Ondanks cyberaanvallen, weigerende providers en druk van autoriteiten, blijft informatie van WikiLeaks online. Internet is in principe niet te dichten.
Persfoto Bahnhof
Rotterdam, 6 dec. Een tientallen centimeters dikke stalen deur, twee dieselmotoren uit een onderzeeër en een decor uit een James Bond-film maken een overtuigende indruk: klokkenluiderswebsite WikiLeaks kan zelfs een nucleaire aanval weerstaan. Sinds enkele dagen maakt de website weer gebruik van de Zweedse internetprovider Bahnhof, die data opslaat in de ondergrondse bunker ‘Pionen’, een restant uit de Koude Oorlog. Verscholen onder dertig meter rots zijn de servers van Bahnhof zelfs beschermd tegen een kernbom, beweert directeur Jon Karlung in een opname van een rondleiding op internet. „En anders krijgen ze hun geld terug”, aldus Karlung.
Een fysieke aanval op de computers waar WikiLeaks zijn geheime documenten opslaat, is echter niet waar de klokkenluiders voor hoeven te vrezen. Het gevaar komt vooral uit juridische hoek en van virtuele aanvallen. De afgelopen dagen heeft de site veel weerstaan, maar ook veel steun gekregen.
De voorlopig belangrijkste tegenslag kwam dit weekeinde. Online betalingsdienst PayPal blokkeerde de rekening van WikiLeaks. De website zou, in strijd met de voorwaarden van PayPal, „illegale activiteiten aanmoedigen of faciliteren”. WikiLeaks is afhankelijk van donaties en hoewel alternatieven voorhanden zijn, kreeg het de meeste gelden via PayPal. Volgens WikiLeaks is PayPal „gezwicht voor Amerikaanse druk”, zoals eerder vorige week Amazon. Woensdag stopte deze uitgever met het beheren van WikiLeaks, een beslissing die werd geprezen door de Amerikaanse senator Liebermann, die andere bedrijven opriep ook de samenwerking met WikiLeaks te staken. Ook de Franse server is sinds gisteren offline, na kritiek van de Franse minister van Industrie Eric Besson.
Ook is WikiLeaks herhaaldelijk het slachtoffer van cyberaanvallen. Onbekenden bestoken de servers van de klokkenluiderssite met zogeheten Distributed Denial of Service-aanvallen. Bij een DDoS-aanval wordt een grote groep computers ingeschakeld om tegelijkertijd een website op te vragen, net zo vaak tot die onder de druk bezwijkt. Vaak worden hiervoor andere computers gebruikt zonder dat eigenaren het door hebben. De oorsprong van een DDoS-aanval is moeilijk te herleiden.
Sommige sympathisanten van WikiLeaks hebben echter dezelfde methoden tot hun beschikking. Technologiesite ZDNet meldt vandaag dat het blog van PayPal is getroffen door een DDos-aanval, na een oproep tot een wraakactie van de internetgroep Anonymous.
Het meest behulpzaam voor WikiLeaks zijn de honderden kopieën die sinds kort opduiken. Naast het Zwiterse domein wikileaks.ch zijn de diplomatieke stukken ook te lezen op ruim tweehonderd andere websites, zogeheten mirrors. Zo blijven de ambtsberichten beschikbaar, ook als de originele site wordt uitgeschakeld.
Hiermee maakt WikiLeaks succesvol gebruik van de belangrijkste eigenschap van het internet: het decentrale karakter ervan. Ironisch genoeg is het decentrale karakter ontworpen in opdracht van het Amerikaanse ministerie van Defensie. De Amerikanen moeten nu een manier vinden om hun eigen ontwerp te slim af te zijn.
‘Honderden doodsbedreigingen’
Naast een digitale jacht op de informatie die via WikiLeaks verschijnt, is er ook een fysieke jacht op zijn hoofdredacteur en boegbeeld, de Australiër Julian Assange. Assange verblijft momenteel ergens in Groot-Brittannië. In een chatinterview met de Spaanse krant El Pais zei Assange dat „honderden doodsbedreigingen” zijn geuit richting hem, zijn advocaten en zijn kinderen. Tegen een oud-campagnemedewerker van de Canadese premier, die op tv suggereerde dat Assange zou moeten worden vermoord, is een aanklacht ingediend, meldt The Vancouver Sun. Een suggestie van Sarah Palin wordt door WikiLeaks minder serieus genomen, blijkt uit een Twitterbericht: „Sarah Palin wil Julian laten opjagen als Osama bin Laden – dus hij is zeker tien jaar veilig.”
Gepubliceerd op 6 december 2010 in NRC Handelsblad
Kort na elkaar kreeg de redactie twee vragen over de ruimte. Erik Heringa uit Amsterdam wil graag weten of je de aarde zou kunnen horen draaien, als er geluid in de ruimte zou zijn. En Maarten de Kruijf uit Nieuw Vennep is benieuwd wat er met je lichaam gebeurt als je in de ruimte overlijdt.
Het idee dat er geen geluid in de ruimte is, klopt niet helemaal. Het grootste deel van de ruimte bestaat inderdaad uit vacuüm, waardoor geluidsgolven nergens heen kunnen. Het geluid in Star Trek van laserwapens van het ruimteschip Enterprise of een voorbijrazende ster „is natuurlijk puur voor de leuk. Dat kun je absoluut niet horen”, vertelt astronoom Remco van der Burg, verbonden aan de Universiteit van Leiden.
Eén Amerikaanse militair is mogelijk verantwoordelijk voor het lekken van meer dan 700.000 geheime militaire documenten en diplomatieke berichten.
Rotterdam, 29 nov. Niemand weet met zekerheid wie de ruim 250.000 diplomatieke stukken heeft doorgespeeld die de klokkenluiderswebsite WikiLeaks sinds gisteren online probeert te zetten. Tot nu toe wordt steeds één naam genoemd: de Amerikaanse militair Bradley Manning.
Mogelijk is Manning de bron van alle grote successen van WikiLeaks dit jaar: de videobeelden van een helikopteraanval in Bagdad, de ruim 90.000 papieren over de oorlog in Afghanistan, de 400.000 Irak-documenten én misschien ook het lek van gisteren.
Mag je provider bepalen wat jij op internet doet? Daar praten lobbyisten, politici en providers vandaag over in Brussel. „Het publiek moet in opstand komen.”
Rotterdam, 11 nov. Download je veel films of muziek via een online ruildienst? Of wil je een website bezoeken van bedrijf A terwijl je een internetaansluiting hebt bij concurrerend bedrijf B? Dan kan het ineens zomaar zijn dat je internettoevoer wordt afgeknepen.
Tenminste daar zijn voorstanders van netneutraliteit bang voor. Zij pleiten ervoor dat een internetprovider alle datapakketjes gelijk behandelt en niet kijkt wat er in zit.
Peter Teffer 