Censuur en controle, Internet & politiek, Nieuws, nrc.next

Google stopt met zoeksite China

Rotterdam. Het Amerikaanse internetbedrijf Google sluit waarschijnlijk tóch zijn zoekmachine in China. Dat meldt het dagblad Financial Times op zijn website. Volgens de krant is het „99,9 procent” zeker dat de zoeksite google.cn ophoudt te bestaan. De krant baseert zich op een anonieme bron die bekend zou zijn met de strategie van het bedrijf. Die zegt dat Google gedetailleerde plannen heeft om de zoekmachine te sluiten, omdat onderhandelingen met China op niets lijken uit te lopen.

Google biedt sinds januari 2006 de zoeksite google.cn aan. Dat mocht op voorwaarde dat het resultaten van zoekopdrachten zou wegfilteren die het regime in Peking onwelgevallig zijn. De zoekmachine geeft geen resultaten voor zoekopdrachten over controversiële onderwerpen als ‘Dalai Lama’, ‘Falun Gong’ en ‘Taiwanese onafhankelijkheid’.

Eerder dit jaar kondigde Google aan dat het google.cn niet langer wilde laten censureren of filteren. De aanleiding was dat het bedrijf had ontdekt dat hackers, volgens Google uit China afkomstig, hadden geprobeerd de Gmail-adressen van Chinese mensenrechtenactivisten binnen te dringen.

Afgevaardigden van Google wilden ontmoetingen met de Chinese regering om te praten over een ongecensureerde versie van google.cn. Het was echter al snel duidelijk dat Peking daar geen behoefte aan had. Google-medewerkers konden lang geen hoge vertegenwoordigers van de Chinese regering spreken. Woensdag zei Google-baas Eric Schmidt dat er inmiddels met Peking werd onderhandeld. Hij wilde geen details geven over de inhoud van de gesprekken.

De Chinese regering liet al enige tijd geleden weten dat Google zich net als andere buitenlandse bedrijven aan de Chinese wet moet houden. De minister van Industrie en Informatietechnologie herhaalde dat standpunt vrijdag. „Als je je niet aan de Chinese wet wilt houden, dan ben je vijandig, onverantwoordelijk en zul je de consequenties moeten aanvaarden”, aldus minister Li Yizhong volgens persbureau AP.

Gepubliceerd op 15 maart 2010 in nrc.next.

Interview, NRC Handelsblad, nrc.next, Superhelden

Interview met striptekenaar Mike Mignola over zijn creatie ‘Hellboy’

‘Elke dag tekenen is een genot’

Hellboy, de creatie van striptekenaar Mike Mignola, is een van de origineelste striphelden van het moment. „Ik heb een grote collectie folklore bijeengesprokkeld.”

Breda, 12 maart. Al ruim zestien jaar vecht Mike Mignola’s creatie Hellboy in zijn strips tegen monsters en nazi’s. De avonturen van de roodhuidige demon met stenen rechterhand zijn verfilmd, tot een computergame verwerkt en sinds kort ook op de iPhone te lezen. Deze maand zijn de eerste twee bundels, Kiem van het kwaad en De duivel ontwaakt, in het Nederlands verschenen. Ter gelegenheid daarvan was de Amerikaan Mignola afgelopen weekeinde te gast bij een stripbeurs in Breda.

Hellboy is geen standaard superheld als Superman of Spider-Man, maar een monster uit de hel die tegen andere griezels vecht. De verhalen verraden een voorliefde voor volkslegenden en mythes.

Doorgaan met lezen “Interview met striptekenaar Mike Mignola over zijn creatie ‘Hellboy’”

Next question, nrc.next

Wie is de baas van de ruimte en hoeveel zweeft er rond?

next question

Karin Radstaak uit Utrecht las dat Iran een raket had gelanceerd met aan boord een muis, twee schildpadden en wormen. Ze vroeg zich af: is er een baas van de ruimte? Wie bepaalt wat er de ruimte ingestuurd mag worden en wie weet hoeveel er rondzweeft?

In een verdrag uit 1967 is afgesproken dat het alle landen vrij staat om wetenschappelijk onderzoek te doen in de ruimte, zolang dat gebeurt met vreedzame doeleinden. Het in de ruimte plaatsen van kern- en andere massavernietigingswapens is niet toegestaan. Dat Outer Space Treaty is door 98 landen, waaronder de VS, Rusland en Nederland geratificeerd. Nog eens 27 landen, waaronder Iran, hebben het verdrag nog niet geratificeerd.

Doorgaan met lezen “Wie is de baas van de ruimte en hoeveel zweeft er rond?”

Internet & dagelijks leven, nrc.next

Week zonder Google

In februari 2010 leefden Ernst-Jan Pfauth en Peter Teffer een week zonder gebruik te maken van Google(-diensten). Over hun ervaringen schreven ze op het blog van nrc.next. De blogs van Peter:

Google 4 – Peter 0

Iedereen maakt gebruik van Google Maps

Werkweigering is ook wat overdreven

Maakt het internet ons dommer?

Beluister ook de uitzending van het TROS-radioprogramma Radio Online, waarin Peter over de Week zonder Google vertelt.

Internet & dagelijks leven, Internet & politiek, Interview, NRC Handelsblad, nrc.next

Interview met mediatheoreticus Geert Lovink over Google

Pas op voor mega-bedrijf Google, dat lijdt aan data-obesitas, zegt mediatheoreticus Lovink

Door Peter Teffer

Amsterdam. De ‘buzz’ rond Google Buzz is alweer voorbij. Een grafiek op Google News – een van de vele andere diensten van het Amerikaanse internetbedrijf – die het aantal dagelijkse nieuwsartikelen bijhoudt, toont dat de piek van aandacht voor Google’s sociale-netwerkdienst rond 18 februari ligt. Die dag verschenen ongeveer honderd artikelen over de kritiek die Google kreeg nadat Gmail-contacten van Buzz-gebruikers openbaar bleken te zijn.

Juist daar ligt volgens mediatheoreticus en activist Geert Lovink het probleem. Er is even gedoe, media springen op het onderwerp en vervolgens ebt de aandacht weer weg. Structureel onderzoek naar wat Google doet en naar wat Google met ons doet, vindt nauwelijks plaats. „Elke keer als er een incident is, zoals nu weer met Google Buzz, moeten we weer van voor af aan reconstrueren waar het mis is gegaan. Nu concentreert de aandacht zich even op privacy, maar dat is maar een van de aspecten. Google is nu zo groot, dat het voor een individu onmogelijk is om de strategieën van dit bedrijf volledig te begrijpen.”

Lovink doet zijn best, met het lectoraat Instituut voor Netwerkcultuur, dat hij in 2004 heeft opgericht aan de Hogeschool van Amsterdam. „Maar het is voor individuen niet bij te houden. Dat zouden we eerst moeten erkennen.”

Google is overal. In zijn essay The society of the query and the Googlization of our lives (tiende zoekresultaat als je googlet naar ‘googlization’) uit 2008 waarschuwt Lovink de internetters voor een al te naïef geloof in Google, een bedrijf dat lijdt aan „data-obesitas”. Hij schrijft: „Het voornaamste doel van deze cynische onderneming is om gedrag van gebruikers in de gaten te houden om verkeersdata en profielen te verkopen aan geïnteresseerde derden.” Gebruikers van Google realiseren zich niet dat de gratis diensten die ze gebruiken worden ‘betaald’ met informatie over hun surfgedrag.

Twee jaar later „dendert de lawine van applicaties” die Google ontwerpt nog steeds door, maar zijn er wel meer mensen gekomen die vraagtekens bij het bedrijf zetten, vertelt Lovink in zijn werkkamer op de Hogeschool van Amsterdam. „Op sommige punten is meer besef gekomen over de groeiende macht van dit bedrijf.” Vooral de projecten Google Book Search en Google Street View zijn enigszins omstreden.

Lovink (zijn boek Dark Fiber uit 2003 is een van zijn publicaties die grotendeels zijn te lezen op books.google.com, zonder zijn toestemming) maakt zich vooral druk over Google Book Search, wat de grootste digitale bibliotheek ter wereld moet worden.

Dat alle werken van cultureel en publiek belang gedigitaliseerd worden, daar is boekenliefhebber Lovink een groot voorstander van. „Maar dat één bedrijf al ons nationaal erfgoed gaat beheren en daar geld aan gaat verdienen, dat kunnen we niet toestaan. Ons cultureel erfgoed is niet van Google. Dat is van ons allemaal.” De uitvoering en het onderhoud kan volgens Lovink prima worden uitbesteed aan bedrijven, mits de verantwoordelijkheid maar ligt bij overheidsinstellingen als het Nationaal Archief of de Nederlandse bibliotheken.

Het boekenproject is nog maar één onderdeel van wat Google doet. Google is inmiddels „velen”. In Australië bekritiseert Google het regeringsplan voor een internetfilter, in China blijft het de komende jaren meewerken aan het censureren van zoekresultaten.

Hypocriet? „Nee, dat is niet het juiste woord. En we moeten Google niet iets verwijten, maar onszelf. In ons hoofd klopt het niet, omdat we denken dat deze twee strategieën [kritiek op Australië, medewerking in China – red.] niet naast elkaar kunnen bestaan. Wij zijn niet in staat om de vele strategiën van dit bedrijf te begrijpen, laat staan dat we erop kunnen anticiperen.”

Het onderzoek dat op universiteiten wordt gedaan, loopt volgens Lovink ongeveer tien jaar achter. „De focus is nu heel erg gericht op het ontwikkelen van alternatieve zoekmachines voor de ouderwetse pc-browser, terwijl de wereld van de mobiele telefonie al twee keer zo groot is als het internet. We missen the bigger picture.”

De lector ziet onder meer een rol voor de Nederlandse Eurocommissaris Neelie Kroes, die sinds vorige maand de portefeuille Digitale Agenda beheert. „Kroes moet al haar expertise en de kennis die ze heeft opgedaan bij Mededinging in het dossier-Microsoft nu aanwenden tot Google”, zegt Lovink. „Wat ik de EU verwijt is dat ze het geld dat ze besteden aan ICT-onderzoek – miljarden euro’s, meer dan in Amerika – niet strategisch inzetten op het gebied van marktregulatie. Dit zijn compleet gescheiden werelden. Na Google komt vast wel weer een volgende moloch en we moeten eindelijk eens een patroon ontdekken in hoe dergelijke bedrijven werken.”

Als Lovink met Nederlandse collega’s over dit onderwerp praat, krijgt hij maar weinigen van hen enthousiast. „In Nederland is het serieus een non-thema.” Volgens Lovink speelt de Nederlandse handelsmentaliteit daarin een belangrijke rol. „Ik heb het idee dat men denkt: als je nou maar doet wat de Amerikanen doen, dan kun je er geld mee verdienen. We zijn echt een van de meest trouwe Google-slaven”, aldus Lovink.

Zelf e-mailt hij met een adres van de Nederlandse provider XS4ALL. „Ik zal zeker nooit inloggen bij Google.”

Gepubliceerd op 1 maart 2010 in nrc.next en op 9 maart 2010 in NRC Handelsblad.

Achtergrond, Internet & dagelijks leven, nrc.next

Een week geen zoekmachine, e-mail…

Google uit je leven bannen, het lijkt een eitje. Maar dan blijkt internet ervan vergeven te zijn

Door Ernst-Jan Pfauth en Peter Teffer

Rotterdam. You don’t know what you got till it’s gone. Om de vraag te beantwoorden hoe wijdverbreid de googlization van ons leven is geworden, besloten we vorige week maandagmiddag om een week lang geen diensten van het bedrijf Google te gebruiken. Dus niet googelen. Geen filmpjes kijken van YouTube, niet e-mailen met Gmail, de agenda Google Calendar buiten gebruik stellen, etcetera. Vanmiddag is de week voorbij. Dit zijn onze conclusies.

Doorgaan met lezen “Een week geen zoekmachine, e-mail…”

Achtergrond, Downloaden, NRC Handelsblad, nrc.next

Geheim overleg maakt internetters nerveus

‘Discretie’ EU over onderhandelingen voedt speculaties over harde aanpak van illegaal downloaden

De EU bespreekt met tien landen regels om illegaal downloaden van muziek en films aan te pakken. Critici vrezen dat alle internetters hierdoor in hun vrijheid worden beknot.

Amsterdam. Bijeenkomsten in Guadelajara, Seoul en Rabat. Uitgelekte documenten. Alarmerende berichten op weblogs. De verhalen over de onderhandelingen tussen de Europese Unie en een tiental andere landen over de aanpak van productvervalsingen en internetpiraterij hebben wel iets weg van een spannende complottheorie.

Critici zijn bezorgd dat via de achterdeur strenge regels worden ingevoerd die de vrijheid op internet beperken. De Europese Commissie ontkent dat. Volgens het dagelijks bestuur van de Europese Unie zijn de onderhandelingen in een dermate vroeg stadium dat nog geen conclusies kunnen worden getrokken.

Doorgaan met lezen “Geheim overleg maakt internetters nerveus”

Achtergrond, Censuur en controle, NRC Handelsblad, nrc.next

Australië werkt aan een internetfilter

Zwarte lijst met verboden sites

Het internetfilter moet sites met ‘obscene’ en ‘criminele’ inhoud blokkeren. Google is tegen het plan. En Australiërs gaan morgen de straat op om te protesteren.

Wie het internet probeert te controleren, krijgt de webgemeenschap op zijn dak. De Australische minister Stephen Conroy (Communicatie) is de vijand van de internetcommunity geworden met zijn plan om een filter in te stellen om sites met „obscene” en „criminele” inhoud te blokkeren. Een zoekopdracht naar zijn naam levert inmiddels als tweede resultaat op: ‘Stephen Conroy: Minister for Fascism’. Deze week keerden de Amerikaanse internetbedrijven Google en Yahoo zich tegen het plan en morgen gaan Australiërs de straat op om te protesteren tegen het intetnetfilter.

Doorgaan met lezen “Australië werkt aan een internetfilter”

nrc.next, Reportage, Superhelden

Spider-Man redt de wereld nu digitaal

Internetwinkels nemen steeds meer de rol van de sigarenboer over, bij verkoop comics

Door Peter Teffer

Steeds meer Amerikaanse strips worden gedigitaliseerd. Maar verzamelaars blijven op stripbeurzen zoeken naar dat ene papieren deeltje.

Den Haag. De eigenaar van de Haagse Stripshop begroet de bezoekers die op zaterdagmiddag zijn winkel betreden. Hij herkent zijn vaste klant Peter de Bruin en draait zich meteen om. Uit een lade haalt hij een stapeltje Amerikaanse superheldenstrips, waar De Bruin zich op heeft geabonneerd. De Bruin bladert wat in de bovenste strip van de stapel.

De vraag is hoe lang deze traditie nog blijft bestaan. Niet alleen verschuift de verkoop van comics (het Engelse woord wordt gebruikt om ze te onderscheiden van Europese strips) van speciaalzaken naar internetwinkels, ook is er, net als bij boeken, een digitaliseringsbeweging op gang gekomen. 2010 zou wel eens het jaar kunnen worden van de doorbraak van digitale comics.

Marvel, de grootste Amerikaanse uitgeverij van comics, bekend van Spider-Man en X-Men, probeert het voortouw te nemen. „Je hebt geen glazen bol nodig om te zien dat de jeugd steeds vaker vanaf een scherm leest in plaats van vanaf papier”, vertelt John Dokes via de telefoon. Dokes is adjunct-directeur van Marvels afdeling Online Activiteiten en Marketing. „We willen geen generatie potentiële Marvel-lezers missen.”

De verkoopcijfers van maandelijkse series in de Verenigde Staten waren vorig jaar nog even hoog als in 2008, vertelt Milton Griepp, analist van de popcultuurindustrie. Maar de trend op de lange termijn is neergaand. „Als je als uitgeverij wilt overleven, zul je op de manier moeten leveren die de lezers willen”, aldus Griepp. Niet alleen Marvel, maar ook Dark Horse, IDW en Image – qua marktaandeel de nummers drie, vier en vijf – gaan langzaam digitaal (zie inzet). Opvallende afwezige is Marvels grootste concurrent, DC Comics. Superman en Batman zijn vrijwel nergens in legale digitale vorm te bekennen. De uitgeverij wilde niet meewerken aan dit artikel, maar in een interview met Griepp zei DC-uitgever Paul Levitz vorig jaar dat hij het nut er niet van in ziet om wat digitale comics betreft in de voorhoede te zitten.

Dat er echter behoefte is aan digitale versies van superhelden, blijkt uit de piraterij waar stripboekenwinkels in de Verenigde Staten zeggen onder te lijden. Volgens Griepp zijn de nieuwste comics, die elke woensdag verschijnen, diezelfde dag al door iemand gescand en via filesharing-sites te downloaden. Dokes, van Marvel, zegt: „Voor elke soort content geldt dat je een legaal alternatief voor filesharing moet hebben. De ware fan is bereid om voor het product te betalen, zolang het voor een eerlijke prijs is en gebruiksvriendelijk.” Sinds mei 2009 heeft IDW volgens het hoofd van de afdeling ePublishing „honderdduizenden” afleveringen van hun series (vooral Transformers) verkocht via de iPhone.

Toch zal de oudere generatie comics-lezers waarschijnlijk niet massaal overstappen. Voorafgaand aan het bezoek aan de stripzaak zit Peter de Bruin (41, leest comics sinds zijn 13de) met Olav Beemer (35, lezer sinds zijn 10de) in een café op de Haagse Grote Markt. De Bruin en Beemer hebben van hun hobby (deels) hun beroep gemaakt ; beiden zijn vertaler van Amerikaanse comics.

Over de digitale comics zijn ze niet zo enthousiast. Te klein scherm, niet lekker bladeren. „Iedereen die de oude situatie gewend is, zal gedrukte comics blijven lezen”, zegt De Bruin. Beemer: „Ik zie het de komende twee generaties nog niet gebeuren dat de papieren comic verdwijnt. De lp bestaat nu ook nog.” Veel lezers zijn ook verzamelaars, een aspect dat met digitalisering verdwijnt. De Bruin: „Het heeft zijn charme om op stripbeurzen op zoek te gaan naar dat ene deeltje, om je verzameling compleet te maken.” Beemer stelt zich een weinig romantische toekomst voor de stripbeurs voor. „Heb je dan alleen nog stands met rijen USB-sticks?”

Goedkoper wordt de hobby wel. Daar waar op eBay de eerste editie van Fantastic Four uit 1961 wordt aangeboden voor bijna 6.000 dollar, is de digitale versie op de PSP te koop voor 2 dollar. Een eerste deel van X-Men uit 1963 leverde zes jaar geleden in een recordveiling nog 110.000 dollar (toen ruim 91.000 euro) op. Nu is hij online beschikbaar voor iedereen met een abonnement op de collectie van Marvel Comics Digital Unlimited.


Digitale Comics

Pc of laptop: Op marvel.com/digitalcomics zijn 7.000 afleveringen te vinden van Marvel-strips als Spider-Man, X-Men, Fantastic Four, Iron Man en de Hulk. Voor ongeveer 41 euro per jaar heb je toegang tot de hele collectie. Marvel wil niet bekendmaken hoeveel mensen lid zijn, maar is „blij met het aantal abonnees, dat groeit”. Ook beschikbaar in Nederland.

iPhone: Aanvankelijk werd elke strip als apart iPhone-programmaatje (‘app’) aangeboden. Nu zijn er drie apps die een soort comicwinkel zijn. Twee daarvan zijn beschikbaar in Nederland. Comixology heeft een bestand van 800 comics (naast Marvel-titels series van nog 28 uitgeverijen), de app van iVerse biedt ongeveer 100 comics. Voor uitgeverij IDW Publishing (Transformers, Star Trek, G.I.Joe) heeft iVerse een aparte applicatie ontwikkeld. De derde ‘comicwinkel-app’, Panelfly, is volgens diens CEO pas „over een maand” wereldwijd verkrijgbaar. Uitgeverij Dark Horse verkoopt in de iTunes-winkel losse comic-apps van Hellboy, Terminator en Star Wars.

PSP: Vorige maand heeft PlayStation voor zijn draagbare spelcomputer de dienst Digital Comics geopend. In de catalogus zijn al ruim 600 comics, van Marvel, IDW en Disney. Woordvoerder Folkert Langeveld laat weten dat de dienst „in 2010” in Nederland beschikbaar zal zijn, preciezere informatie is nog niet bekend.

Graphic.ly: Een dienst die nog in de testfase zit is Graphic.ly. Een (niet openbaar) promotiefilmpje laat zien dat Graphic.ly een heel nieuwe manier van comics lezen gaat worden. Een klik op het X-Men-personage Storm leidt je naar een Wikipedia-pagina met een biografie, of naar eerdere strips waarin zij een hoofdrol speelt. Je kunt net als bij Facebook vrienden worden met andere lezers en hen tips geven.


Waar vind je comics in Nederland

De periodiek verschijnende Amerikaanse comic staat in Nederland onder druk. Eind vorig jaar stopte uitgeverij Z-Press met de Nederlandstalige uitgave van de maandelijkse series Spider-Man en X-Men, die in reguliere boekhandels en sigarenzaken werden verkocht. Waar voorganger Juniorpress begin jaren 90 soms 5.000 exemplaren van een nummer verkocht, is dat de laatste jaren teruggevallen naar ongeveer 1.000 per maand.

De originele comics zijn alleen verkrijgbaar in speciaalzaken, waarvan er de afgelopen jaren veel zijn gesloten. Zo sluit Otwyn Kröner vanaf 1 april na 17 jaar zijn stripwinkel aan de Amsterdamse Rozengracht. Hij zal zich concentreren op zijn webwinkel Vandalcomx.com. „De kosten van een winkel zijn hoog en mijn omzetten staan flink onder druk onder andere door het slechte economisch klimaat”, laat Kröner per e-mail weten. Een afhaalpunt in Amsterdam Oost zal nog wel enkele dagen per week open zijn, zo laat hij weten.

Gepubliceerd op 13 januari 2010 in nrc.next.

Achtergrond, Internet & economie, nrc.next

Cyberdieven stelen steeds vernuftiger, zegt internetbedrijf Cisco

Een internetcrimineel kan met relatief weinig technische kennis tussen 3.500 en 7.000 euro per week verdienen. Dat blijkt uit een dinsdag verschenen verslag van Cisco.

Rotterdam. Een vriend op Facebook voegt een bericht toe met een interessant ogende link. Je klikt erop, want je vertrouwt hem. Helaas is niet je Facebook-vriend, maar een internetcrimineel verantwoordelijk voor het bericht. De link leidt naar een website die een programmaatje op je computer installeert. Dat stuurt je bankgegevens en creditcardnummers door naar de cybercrimineel.

Gebruikers van sociale netwerksites als Facebook en Twitter zijn niet meer veilig voor phishing, een vorm van internetfraude waarbij slachtoffers naar sites worden gelokt die persoonlijke gegevens stelen. Cybercriminelen gaan daarbij steeds vernuftiger te werk, blijkt uit een deze week gepubliceerd rapport van Cisco, een Amerikaanse fabrikant van netwerkapparatuur.

Doorgaan met lezen “Cyberdieven stelen steeds vernuftiger, zegt internetbedrijf Cisco”