Een gewone jongen die een superheld wordt, was een goed concept voor een film. Maar de strip, waar die film op is gebaseerd, is nog geslaagder. Deze maand verscheen Kick-Ass in het Nederlands.
Categorie: Genres
Verslag debat over Twitter, politiek en journalistiek
Politici twitteren graag, maar strategisch gebruik heeft beperkingen. Een kleine groep actieve twitteraars jut elkaar op. „Je moet niet voor alles wat je op Twitter leest een spoeddebat aanvragen.”
Amsterdam, 13 april. Direct aan het begin van een debat over Twitter en politiek wordt het belang ervan gerelativeerd. Slechts 3 procent van de Nederlanders las tijdens de verkiezingscampagne van 2010 Twitterberichten van politici en 2 procent twitterde zelf over politiek, volgens onderzoek van het Centrum voor Politiek en Communicatie (CPC).
Doorgaan met lezen “Verslag debat over Twitter, politiek en journalistiek”
Winklevii willen nog steeds meer Facebook-geld
De Winklevoss-tweeling, bekend geworden door de vertolking door Arnie Hammer in de film The Social Network, hebben geen gelijk gekregen van de rechter in een nieuwe zaak over Facebook. De twee, die in 2008 akkoord gingen met een schikking, wilden de zaak heropenen om meer geld te krijgen. Toen Facebook een paar maanden geleden werd gewaardeerd op 50 miljard dollar, vonden ze de 65 miljoen dollar toch wat mager. Maar de rechter stelde hen maandag in het ongelijk. Of, zoals Wired schrijft, zei dat ze moesten ophouden met zeuren.
Doorgaan met lezen “Winklevii willen nog steeds meer Facebook-geld”
75-jarige Georgische vrouw sluit Armenië af van internet
Een 75-jarige vrouw uit Georgië heeft vorige maand ervoor gezorgd dat bijna heel Armenië geen internettoegang meer had. De vrouw was op jacht naar kabels om te verkopen, en heeft daarbij – per ongeluk, volgens The Guardian – 90 procent van de Armeense internetverbindingen aan gort getrokken. De Armeniërs zaten vervolgens vijf uur lang zonder internet.
Doorgaan met lezen “75-jarige Georgische vrouw sluit Armenië af van internet”
De onderliggende ideologie van Spider-Man en Batman
Spider-Man, Superman, Iron Man en Batman: ze lijken puur vermaak, maar onderzoeker Dan Hassler-Forest ziet een oerconservatieve onderlaag in die superheldenfilms.
Amsterdam, 21 maart. Superheldenfilms die tijdens het presidentschap van George W. Bush verschenen, ondersteunden impliciet zijn beleid. Dat concludeert onderzoeker en docent Engelse taal en cultuur Dan Hassler-Forest in zijn proefschrift Superheroes and the Bush Doctrine: Narrative and Politics in Post 9/11 Discourse. Hassler-Forest promoveert donderdag aan de Universiteit van Amsterdam.
Spider-Man, Superman, Iron Man, alle films over superhelden zijn eigenlijk hartstikke conservatief. Die films lijken misschien ordinair vermaak, maar ze bevatten een veel diepere ideologische lading.
Doorgaan met lezen “De onderliggende ideologie van Spider-Man en Batman”
Interview met Nicholas Carr
Alleen met je gedachten is niet erg
Nicholas Carr weet hoe moeilijk het is om het gebruik van internet te minderen. Hij schreef een boek over de negatieve effecten van internet op de hersenen.
Rotterdam, 7 maart. De Amerikaanse auteur Nicholas Carr was vorige week in Nederland vanwege de vertaling van zijn boek The Shallows, what the internet is doing to our brains – in de Nederlandse versie vertaald als Het ondiepe. Hoe onze hersenen omgaan met het internet. In dat boek beargumenteert hij dat de vele afleidingen die internet biedt, ons vermogen om diep na te denken aantast. Door constant te worden afgeleid door nieuwe berichten van Twitter en Facebook, te klikken op links en verdwaald te raken in het web, beginnen de hersenen te wennen aan oppervlakkigheid. Hij wijst onder meer op onderzoek dat concludeert dat door de manier waarop internet is opgebouwd mensen teksten minder lezen en meer scannen.
Misschien zijn we straks beter in het scannen van artikelen en informatie opzoeken op internet, en minder goed in wat u noemt ‘diep lezen’.Waarom is dat erg?
„Het soort aandachtige denken dat tot uiting komt door diep lezen is voor mij de meest verfijnde manier van denken. Natuurlijk is het een belangrijke vaardigheid dat we ook teksten vluchtig kunnen doornemen en scannen. Maar als dat het enige is wat we nog doen, als we het vermogen om ons te concentreren kwijtraken, verliezen we de fundering voor een intellectueel leven.
Hoe moet het verder met Newsweek?
Newsweek moet glanzender en leger
‘Je moet ervan uitgaan dat de lezer totaal geen interesse heeft’, zegt Tina Brown, de nieuwe hoofdredacteur van Newsweek. Daarom wil ze meer wit, meer plaatjes en dik glanzend papier.
Rotterdam, 25 febr. George Clooney kijkt fier voor zich uit op de foto voorop het Amerikaanse weekblad Newsweek van deze week. In de jongste editie vertelt de acteur over hoe hij zijn beroemdheid gebruikt om aandacht te krijgen voor de situatie in Soedan. Over de opstand in Libië staat in het blad, dat elke maandag verschijnt, geen woord. Behalve op een foto komt kolonel Gaddafi in het tijdschrift niet voor.
Dagbladen worden geregeld door de actualiteit achterhaald – wie weet is Gaddafi gevallen wanneer de lezer deze krant in handen heeft – maar weekbladen nog veel sneller. De vraag voor weekbladen als Newsweek is: hoe blijft het relevant in het internettijdperk?
Binnenkort verschijnt Newsweek met een nieuw uiterlijk. Een journalist van The New York Times beschreef deze week een proefexemplaar: gedrukt op dikker en glanzender papier, meer foto’s en meer witruimte. De nieuwe hoofdredacteur, Tina Brown, hoopt hiermee de aandacht van de drukke lezer op te eisen. „Je moet er vanuit gaan dat [de lezer] totaal geen interesse heeft”, aldus Brown tegen The New York Times.
Blokkeren internet geeft Arabische regimes ook economische schade
Internet kan ook uit, toonden de Egyptische autoriteiten voor de val van Mubarak. Meer regimes leggen internetters beperkingen op, maar dat geeft ook een hoop economische schade.
Rotterdam, 18 febr. „Kan iemand dit lezen?” De Bahreinse journalist Amira Al Hussaini twitterde gisteren intensief over de protesten in haar land, maar plots viel haar internet weg. Kort daarna kwam @JustAmira weer online. Vals alarm.
Censuur, dat zijn internetters in Arabische landen wel gewend. De filters die overheden gebruiken om onwelgevallige informatie te blokkeren, zijn met wat technische trucs wel te omzeilen. Maar het volledig afsluiten van het internet, zoals het Egyptische regime deed twee weken voor de val van Mubarak, hielden weinigen voor mogelijk. Sociale media blijven een belangrijke rol spelen in het organiseren en informeren van betogers in de Arabische wereld. Een blackout in landen als Bahrein, Algerije en Libië wordt niet uitgesloten.
Doorgaan met lezen “Blokkeren internet geeft Arabische regimes ook economische schade”
Recensie vijf WikiLeaks-boeken
Lek, lekker, lekst
Als er in drie weken vijf boeken verschijnen over hetzelfde onderwerp, dan moet er iets aan de hand zijn. Uitgevers schatten blijkbaar in dat zelfs de schare WikiLeaks-fans nog steeds behoefte heeft aan het oude medium boek. Vier boeken beloven nóg meer inside story dan nu al online te vinden is. Voor wie meer analytisch inzicht wil is er een verzameling essays getiteld WikiLeaks und die Folgen. Echte onthullingen staan eigenlijk alleen in het boek van dissident Daniel Domscheit-Berg en zijn ghostwriter Tina Klopp, Inside WikiLeaks. Domscheit-Berg was onder de naam Daniel Schmitt ruim 2,5 jaar een belangrijke woordvoerder van WikiLeaks. Zijn belangrijkste bekentenis is dat hij en WikiLeaks-voorman Assange de veiligheid van de website en de grootte van de organisatie in de eerste jaren van de site expres hebben overdreven. Lange tijd bestond WikiLeaks slechts uit ‘een stel jongens […] met een extreem grote bek en een antieke server’. De technische infrastructuur van de site was ‘een lachertje’, aldus Domscheit-Berg.
Literair is Inside WikiLeaks helaas geen hoogstandje; Klopp had Domscheit-Berg hier en daar tegen zichzelf in bescherming moeten nemen. Het verslag staat vol overbodige details die je alleen zou verwachten op een persoonlijk weblog of Facebookpagina. Waarom Domscheit-Berg het relevant acht dat hij ‘bij de biologische supermarkt op de hoek vlees, aardappelen en bloemkool’ kocht, ontgaat me.
Games en social media om de wereld te redden
Miljoenen pagina’s hebben vrijwilligers in hun eigen tijd geschreven op amateurencyclopedie Wikipedia. Waar halen mensen toch de tijd vandaan, vroeg een televisieproducer ooit aan internetauteur Clay Shirky. ‘Niemand die voor de tv werkt, mag die vraag stellen. Je weet heel goed waar die tijd vandaan komt’, reageerde hij bits.
De wereldbevolking kijkt jaarlijks meer dan een biljoen uur televisie per jaar. 1.000.000.000.000 uur. In die tijd hadden we wel 10.000 Wikipedia’s kunnen maken, betoogt Shirky. Sinds de opkomst van de vijfdaagse werkweek van ongeveer acht uur werken per dag heeft de mensheid een historische hoeveelheid vrije tijd. Shirky beschouwt de gezamenlijke hoeveelheid vrije tijd van de (opgeleide) wereldbevolking als een invloedrijk potentieel. Hij noemt dit het cognitieve overschot.
Shirky is enthousiast over het potentieel dat sociale media (web 2.0) bieden om betrokken burgers de wereld te laten verbeteren. Hij schreef daarover het boek Here Comes Everybody(2008, vertaald als Iedereen). Nu komt hij met een vervolg: Cognitive Surplus, Creativity and Generosity in a Connected Age (de vertaling verschijnt deze maand bij Business Contact alsSlimmer).
Wat we ook veel doen, is gamen. Een gemiddelde speler van de populaire online game World of Warcraft (WoW) besteedt daar tussen de 17 en 22 uur per week aan; als je alle manuren achter elkaar zou zetten die de gamers in WoW hebben doorgebracht, kom je op bijna 6 miljoen jaar. Wat nu als we de realiteit net zo aantrekkelijk konden maken als de spellenwereld, vroeg spelontwikkelaar Jane McGonigal zich af. In het boek Reality Is Broken, Why Games Make Us Better and How They Can Change the World beschrijft McGonigal niet web 2.0, maar ergens een spel van maken, als dé manier om ons cognitieve overschot beter te gebruiken.
Smartphone
McGonigal gaat verder dan Shirky en ziet spellen als een manier om de wereld te verbeteren. Zo ontwikkelde de Amerikaanse vrijwilligersorganisatie First Aid Corps een spel voor de smartphone, waarbij deelnemers elke openbare defibrillator die ze zien fotograferen. Zo bouwen ze aan een virtuele kaart ‘die echte levens kan redden’. En in 2008 schakelden wetenschappers de hulp in van gamers met een Playstation 3 om virtueel eiwitten te vouwen. Deelnemers aan Foldit hielpen op die manier onderzoekers die ziektes proberen te bestrijden.
Het probleem met crowdsourcing – het inschakelen van het online publiek – is echter dat je er een veel mensen voor nodig hebt. Aan het project Investigate Your MP’s Expenses van The Guardian hielpen ruim 27.000 mensen mee om 458.832 declaraties van Britse parlementariërs te beoordelen op relevantie – bijna de helft van de klus is nu geklaard. Dit project valt duidelijk ook onder Shirky’s cognitieve overschot, maar volgens McGonigal was de onderneming alleen maar succesvol omdat het spelelementen bevat: deelnemers speuren in documenten naar misstanden en de meest productieve deelnemers krijgen een eervolle vermelding (vergelijkbaar met een plaatsje in de high score).
Shirky is bescheidener dan McGonigal, maar verzuimt niet enkele voorbeelden te noemen van burgerbewegingen die inderdaad een grote impact hebben gehad. Hij beschrijft hoe Nisha Susan in India met behulp van Facebook een campagne voerde tegen religieuze extremisten. Na een aanval van die fundamentalistische Sri Ram Sene op vrouwen opende Susan een Facebook-groep waarmee ze vrouwen opriep uit protest roze ondergoed te sturen naar de leider van de extremisten. De publieke verontwaardiging over het geweld was het duwtje voor de autoriteiten om leden van de beweging op te sluiten. Daarmee werd een geplande aanval op vrouwen met Valentijnsdag voorkomen.
Kenianen
Een ander voorbeeld dat Shirky noemt is Ushahidi, een website die Kenianen oprichtten tijdens het geweld dat daar na de verkiezingen van eind 2007 uitbrak. Via mobiele telefoons leverden gewone burgers informatie aan over waar en wanneer aanvallen plaatsvonden. De dienst is nu beschikbaar gesteld voor andere landen.
Beide auteurs zijn lyrisch over de mogelijkheden, maar geven toe dat de killer website of de killer game nog niet is uitgevonden. Het spel Chore Wars, waarbij huishoudelijke taken worden beloond met punten, kan misschien wel relaties redden. En het leersysteem Quest to Learn, waarbij een school spelelementen gebruikt, is voor kinderen die moeite hebben met leren mogelijk een originele oplossing. Maar McGonigal geeft toe dat de meeste voorbeelden van deze alternate reality games (ARG) slechts een indicatie geven van wat de nieuwe mogelijkheden zouden kunnen zijn. McGonigal: ‘Er is nog geen ARG die de wereld verandert.’
Ook Shirky is gelukkig geen technofundamentalist die heilig gelooft in vooruitgang door technologie. ‘Technologie maakt [burgerbewegingen als Ushahidi] mogelijk, maar veroorzaakt ze niet.’ Jammer is dat beide schrijvers te weinig eigen vergezichten leveren over wat we nog mogen verwachten aan wereldverbeterende web- en game-initiatieven. Vooral Shirky schrijft dát er van alles mogelijk is, maar komt niet met eigen toekomstvisies.
Gepubliceerd op 11 februari 2011 in nrc.next en de bijlage Boeken van NRC Handelsblad. Lees ook op nrcboeken.nl of download als pdf.
Peter Teffer 